Τα φάρμακα τύπου Ozempic βοηθούν την καρδιά να ανακάμψει μετά από έμφραγμα
Νέα έρευνα δείχνει ότι τα GLP-1 μπορεί να αποκαθιστούν τη ροή αίματος στα μικρότερα αγγεία της καρδιάς.
Παρότι η αντιμετώπιση των εμφραγμάτων έχει εξελιχθεί σημαντικά, η αποκατάσταση της ροής του αίματος στην αποφραγμένη στεφανιαία αρτηρία δεν σημαίνει πάντα ότι ο κίνδυνος έχει περάσει. Ακόμη και όταν οι γιατροί καταφέρνουν να ανοίξουν το αγγείο που προκάλεσε το έμφραγμα, ένα σημαντικό μέρος του καρδιακού μυός μπορεί να συνεχίσει να υποφέρει από ανεπαρκή αιμάτωση. Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι ορισμένα γνωστά φάρμακα για την παχυσαρκία και τον διαβήτη ίσως προσφέρουν απροσδόκητη προστασία στην καρδιά μετά από ένα τέτοιο επεισόδιο.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ και του University College London και εστιάζει σε μια κατηγορία φαρμάκων που μιμούνται τη δράση της ορμόνης GLP-1. Πρόκειται για φάρμακα που χρησιμοποιούνται ήδη ευρέως για τη ρύθμιση του σακχάρου και την απώλεια βάρους. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα φάρμακα αυτά ενδέχεται να βοηθούν την καρδιά να ανακάμψει καλύτερα μετά από έμφραγμα, βελτιώνοντας την κυκλοφορία του αίματος μέσα στα πιο μικρά αγγεία του καρδιακού μυός.
Το πρόβλημα που παραμένει μετά το έμφραγμα
Τα τελευταία χρόνια μεγάλες κλινικές μελέτες έχουν ήδη δείξει ότι τα φάρμακα GLP-1 μειώνουν την πιθανότητα σοβαρών καρδιαγγειακών συμβάντων σε άτομα με διαβήτη ή παχυσαρκία. Το ενδιαφέρον, όμως, της νέας έρευνας είναι ότι προσπαθεί να εξηγήσει τι συμβαίνει σε μικροσκοπικό επίπεδο μέσα στην καρδιά και με ποιον τρόπο αυτά τα φάρμακα μπορούν να προσφέρουν προστασία πέρα από την απώλεια βάρους ή τη ρύθμιση του σακχάρου.
Το φαινόμενο «no-reflow» και ο ρόλος των μικροσκοπικών αγγείων
Οι επιστήμονες εστίασαν σε ένα φαινόμενο που οι καρδιολόγοι αποκαλούν «no-reflow». Παρά το γεγονός ότι η βασική στεφανιαία αρτηρία έχει ανοίξει, το αίμα δεν καταφέρνει να φτάσει σε ορισμένες περιοχές του καρδιακού μυός. Η κατάσταση αυτή προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό στους γιατρούς, επειδή στις εξετάσεις φαίνεται ότι η επέμβαση πέτυχε, αλλά ο ιστός εξακολουθεί να μην τροφοδοτείται επαρκώς.
Η εξήγηση φαίνεται να βρίσκεται σε πολύ μικρά κύτταρα που περιβάλλουν τα τριχοειδή αγγεία, γνωστά ως περικύτταρα. Κατά τη διάρκεια ενός εμφράγματος, όταν η καρδιά στερείται οξυγόνου, τα κύτταρα αυτά συσπώνται και πιέζουν τα τριχοειδή αγγεία. Ακόμη και όταν αποκατασταθεί η ροή στην κύρια αρτηρία, η σύσπαση αυτή μπορεί να παραμένει, δημιουργώντας μικροσκοπικά «σημεία συμφόρησης» που εμποδίζουν την ομαλή κυκλοφορία του αίματος.
Πώς τα φάρμακα GLP-1 μπορεί να βελτιώνουν τη μικροκυκλοφορία
Τα πειράματα των ερευνητών έδειξαν ότι τα φάρμακα GLP-1 μπορούν να χαλαρώσουν αυτά τα κύτταρα, ενεργοποιώντας συγκεκριμένα κανάλια ιόντων. Με τον τρόπο αυτό τα στενά τριχοειδή αγγεία διαστέλλονταν, επιτρέποντας στο αίμα να φτάσει ξανά σε περιοχές του καρδιακού μυός που διαφορετικά θα έμεναν χωρίς επαρκή οξυγόνωση.
Η βελτίωση της μικροκυκλοφορίας είχε σημαντικές συνέπειες. Όταν το αίμα κατόρθωσε να επανέλθει σε αυτά τα μικρά αγγεία, μειώθηκε ο κίνδυνος περαιτέρω βλάβης στον καρδιακό ιστό μετά το έμφραγμα. Με άλλα λόγια, τα φάρμακα φαίνεται να στοχεύουν σε ένα πρόβλημα που η σύγχρονη επεμβατική καρδιολογία δεν μπορεί πάντα να λύσει: την αποκατάσταση της ροής στα μικρότερα αγγεία της καρδιάς.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η ανακάλυψη αυτή ανοίγει μια ενδιαφέρουσα προοπτική για το μέλλον της καρδιολογικής θεραπείας. Εφόσον τα φάρμακα αυτά χρησιμοποιούνται ήδη ευρέως και έχουν δοκιμαστεί σε μεγάλους αριθμούς ασθενών, θα μπορούσαν θεωρητικά να επαναχρησιμοποιηθούν σε νέες θεραπευτικές στρατηγικές για τα εμφράγματα. Αν επιβεβαιωθούν τα ευρήματα σε κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους, ενδέχεται να αποτελέσουν ένα νέο εργαλείο για την πρόληψη επιπλοκών μετά από καρδιακή προσβολή.
Προς το παρόν οι επιστήμονες τονίζουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να επιβεβαιωθεί η αποτελεσματικότητα και η ασφάλεια μιας τέτοιας προσέγγισης σε ασθενείς. Ωστόσο τα πρώτα στοιχεία ενισχύουν την ιδέα ότι τα φάρμακα που σχεδιάστηκαν για τον μεταβολισμό μπορεί να έχουν ευρύτερες επιδράσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα. Αν αυτό αποδειχθεί, ίσως βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα χρήση ήδη γνωστών θεραπειών, με πιθανό όφελος για χιλιάδες ασθενείς που επιβιώνουν από έμφραγμα κάθε χρόνο.
Η μελέτη δημοσιεύεται στο Nature Communications.
